ลพบุรี
           วังนารายณ์คู่บ้านศาลพระกาฬคู่เมือง   ปรางค์สามยอดลือเลื่อง      เมืองแห่งดินสอพอง
                       เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์เกริกก้อง    แผ่นดินทองสมเด็จพระนารายณ์    
   ลพบุรีเป็นเมืองแห่งความหลากหลายและต่อเนื่องทางวัฒนธรรมยาวนานกว่า  3,000ปีตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาตร์จน ถึงปัจจุบันค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ ในส่วนของการสร้างเมืองละโว้นั้นตามประวัติ ศาสตร์ ในพงศาวดารโยนกกล่าวว่าผู้สร้างเมืองละโว้ในสมัยโบราณคือ "พระเจ้ากาฬดิษ"ราชโอรสพระเจ้ากรุงขอมซึ่ง สร้างขึ้นใน พ.ศ. 1002 และเป็นเมืองที่มีความ สำคัญมาตั้งแต่ สมัยทวารวดี
สมัยทวารวดี (พุทธศตวรรษที่ 11 - 16) 
     ละโว้ หรือ ลพบุรีอยู่ใต้อำนาจมอญและขอมจนกระทั่งในตอนต้นของพุทธศตวรรษที่19 คนไทยจึงเริ่มมีอำนาจขึ้น ในดินแดนแถบนี้ คือช่วงรัชสมัยของพระเจ้าอู่ทอง ปฐมกษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยา
สมัยกรุงศรีอยุธยา
     ลพบุรีมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวง กล่าวคือ พระเจ้าอู่ทองได้โปรดให้พระราเมศวร ราชโอรสองค์ใหญ่ เสด็จมาครองเมืองลพบุรี เมื่อ พ.ศ. 1893 พระราเมศวรโปรดให้สร้างป้อม ขุดคู และสร้างกำแพงเมืองอย่างมั่น คง เมื่อพระเจ้าอู่ทองสวรรคตใน พ.ศ. 1912 พระราเมศวรต้องถวายราชบัลลังก์ให้แก่พระปิตุลาของพระองค์ ซึ่งได้ ชึ้นครองราชย์พระนามว่า "พระบรมราชาธิราชที่ 1" ส่วนพระราเมศวรกลับไปครองเมืองลพบุรีตามเดิม สืบต่อไปจนถึง พ.ศ. 1931 สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 เสด็จสวรรคต พระราเมศวรจึงเสด็จขึ้นครองราชย์ ณ กรุงศรีอยุธยาเป็น
ครั้งที่สอง ภายหลังจากนั้นมาลพบุรีได้ลดความสำคัญลงไป จนกระทั้งมาถึงในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช  (พ.ศ. 2199 -2231)ลพบุรีได้รับการทำนุบำรุงครั้งใหญ่ สืบเนื่องจาการคุกคามของชนชาติฮอลันดาที่ติดต่อค้าขาย กับไทย  ทำให้สมเด็จพระนารายณ์ทรงเห็นว่า กรุงศรีอยุธยานั้นไม่สู้ปลอดภัยกับการปิดล้อมระดมยิงของข้าศึกหาก เกิดสงคราม จึงได้สร้างเมืองลพบุรีขึ้นมาใหม่ สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงได้รับการช่วยเหลือจากชาวฝรั่งเศส และอิตาเลียน สร้างพระราชวัง

สมัยรัตนโกสินทร์
     ใน พ.ศ. 2406 รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์โปรดฯ ให้บูรณะเมืองลพบุรีซ่อมกำแพงเมือง รวมทั้งมีการสร้างพระที่นั่งพิมานมงกุฎในพระราชวัง พร้อมทั้งพระราชทานนามพระราชวังว่า"พระนารายณ์ราชนิเวศน์" ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของพิพิทธภัณฑ์สมเด็จพระนารายณ์มหาราช  ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองลพบุรีได้รับการ ทำนุบำรุงอีกครั้งสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการวางผังเมืองใหม่อันเป็นเมืองทหารอยู่ทางทิศ ตะวันออกของทางรถไฟ ลพบุรีจึงได้ชื่อว่าเป็นเมืองทหาร เพราะมีหน่วยทหารตั้งอยู่ถึง 11 หน่วยส่วนเมืองเก่านั้นอยู่ทาง ทิศตะวันตกของทางรถไฟลพบุรีในปัจจุบันจึงเป็น "เมืองเศรษฐกิจเมืองท่องเที่ยว และเมืองทหาร"  

 

                          ***********************************